een sterke vrouw...

Bovenstaande woorden hoor ik de laatste dagen heel vaak. Ja, mijn moeder was en is een sterke vrouw. Letterlijk en figuurlijk. Nog steeds, terwijl ze steeds dieper wegzakt, geeft haar tengere lijfje het niet op. De laatste keer dat ze nog enigszins bij bewustzijn is geweest, was toen ze de Laatste Sacramenten ontving. Vanuit een diep onderbewustzijn keerde ze heel even terug, haar lippen bewogen op de woorden van het gebed en ze probeerde haar arm op te heffen om een kruisteken te maken.
Daarna zakte ze weer weg in diezelfde, steeds dieper wordende morfineslaap, en dat is ze nu al dagen.
In het tehuis waar ze woont wordt ze met veel liefde en zorg verpleegd. Het is goed om te zien dat steeds weer iemand naar haar komt kijken. Van directie, verpleging, stagiaires tot huishoudelijke hulp aan toe.
Er worden gezamenlijke herinneringen aan haar opgehaald. Door mijn zussen en mij, maar ook door het personeel. Voor ons soms heel herkenbaar, want hoewel mijn moeder een lieve vrouw was, was ze wel een pittige tante.
Afscheid genomen heb ik eigenlijk al eerder. Steeds weer moesten we zien dat er een stukje minder contact was, dat ze minder kon, en dat ze naar het einde verlangde.
We hebben zoveel mogelijk alles in orde gemaakt, voor als het zover is. Het is louterend om je in de gedachten van je moeder te verplaatsen, en proberen de zaken zo te regelen als ze het graag zag.
In tegenstelling tot mijn moeder ben ik niet gelovig. Maar nu zou ik willen dat ik iemand kon vragen haar te komen halen!

kwijt...

Als ze opendoet zie ik haar geagiteerde gezicht. Ze zegt geen gedag en verdwijnt in de badkamer. Er klinkt geluid van schuivende voorwerpen, laden die dichtgegooid worden en vallende spullen. Ze moppert aanhoudend en op luide toon. Op mijn vraag of ik kan helpen krijg ik geen antwoord. Als ik ga kijken zie ik een overhoop gehaalde badkamer en op mijn aandringen zegt ze dat ze een kam en lipstick zoekt. Ik kijk overal in huis en vind haar toilettas uiteindelijk in de servieskast.
Ik ga koffie zetten. Of zetten...tegenwoordig is de koffie uit een zakje. Vroeger zou ze dat voor geen goud hebben gedronken. Koffiezetkwaliteiten stonden hoog in haar vaandel. Ik kon er niks van, volgens haar. Als ze hoorde dat iemand iets uitgehaald had dat niet door de beugel kon, was ze in staat om te zeggen dat het haar niks verbaasde omdat haar koffie ook al niet deugde:-)
Als we zitten met de koffie, is ze nog steeds onrustig. Ze wil de koekjestrommel pakken en zoekt hem in de linnenkast. Als ze dat in de gaten heeft gooit ze de deur met een harde klap dicht en zegt dat ze eigenlijk ook geen koekjes in huis heeft. Want er wordt hier gestolen als de raven. Zó koopt ze iets en zó is het weer weg. Ze is vergeten dat het jaren geleden is dat ze in een winkel was en dat haar boodschappen door haar dochter worden gedaan. Ik antwoord dat ik geen koekje wil en probeer haar af te leiden door naar haar bloemschikmiddag te vragen. Daar is ze niet geweest en hoe dat leuk geschikte bakje op haar tafel komt weet ze ook niet want "ze doen maar wat, hier".
Bij het tweede kopje koffie wordt ze iets rustiger en ze vraagt hoe het met "de meisjes" gaat. Doen ze het goed op school en hebben ze al een vriendje? Als ik zeg dat onze dochters al jarenlang op zichzelf wonen, partners hebben en heel goede maar drukke banen hebben, zie ik in haar ogen dat ze het niet meer volgt. In de rest van de middag zal ze deze vraag dan ook nog zo’n dertig keer herhalen. Langzaam zie ik de uitdrukking op haar gezicht van boos naar verdrietig veranderen. Als we over haar jeugd praten, het enige waarvan ze zich nog iets herinnert, zegt ze ineens: "kind, ik wou dat onzelieveheer me kwam halen, ik heb er zo genoeg van".
Ik begrijp haar zo goed. Al haar broers, zussen, vrienden zijn overleden. Ze is 92 jaar en het leven zat. Maar haar tengere lijfje is sterk, ze heeft nog zo’n goede fysieke conditie. Alleen haar geest, die laat het afweten, en dat is misschien wel het allerergst.
Ik zie tranen in haar ogen en geef haar een knuffel. Ze was nooit een makkelijke dame, zelfs niet op hoge leeftijd. Nu echter is ze alleen nog maar een verdrietige oude vrouw en mijn hart gaat naar haar uit. Ik probeer haar nog maar eens af te leiden en dat lijkt te lukken.
Als ik weg ga is ze gelukkig weer wat vrolijker.
Ze neemt mijn hoofd tussen haar handen en zegt dat ik voorzichtig moet zijn. Jammer genoeg heeft ze geen snoep in huis voor de "meisjes" maar ik moet ze maar een dikke knuffel geven.
Dat zal ik zeker doen, mam!